İçeriğe geç
Acil bir durum mu var? Hemen arayın:0536 290 69 58
Tüm yazılar
Yasal Rehber6 dk okumaGüncellendi: 17 Kasım 2026

Kedi Isırdı veya Tırmaladı: Kuduz Aşısı Gerekir mi?

İnsan koluna uzanan, tırnakları görünen bir kedi patisi

Kedi ısırığı çoğu zaman küçük bir delik gibi görünür; oysa kedi dişleri ince ve keskin olduğu için bakteriyi derin dokuya taşır ve yüzeydeki yara hızla kapanır. Bu ikisi bir araya geldiğinde enfeksiyon riski, göründüğünden yüksek olur. Bu yazıda ilk yapılması gerekenleri, kuduz açısından değerlendirmeyi ve hayvan tarafındaki süreci anlatıyoruz.

İlk yapılacaklar

  • Yarayı hemen bol akan su ve sabunla en az 15 dakika yıkayın; kuduza karşı en etkili ilk adım budur
  • Kanamayı temiz bir bezle, bastırarak durdurun
  • Yaraya kolonya, tuz, kül ya da diş macunu sürmeyin; hiçbiri yıkamanın yerini tutmaz. Yıkamadan sonra varsa alkol ya da tentürdiyot gibi iyotlu bir antiseptik kullanılabilir
  • Yarayı sıkmaya ya da içini kurcalamaya çalışmayın
  • Yarayı sıkı sarmayın; hava almasını engellemek enfeksiyonu kolaylaştırır
  • Aynı gün bir sağlık kuruluşuna, gece ise hastane acil servisine başvurun; kuduz riski orada değerlendirilir ve gerekiyorsa aşıya hemen başlanır

El, bilek, yüz ve eklem üzerindeki ısırıklar ile bağışıklığı baskılanmış kişilerde tüm ısırıklar öncelikli olarak hekime gösterilmelidir.

Kuduz açısından değerlendirme

Sağlık Bakanlığı Kuduz Profilaksi Rehberi'ne göre kedi ısırığı, vücudun neresinde olursa olsun kuduz riskli temastır; tırmalama da riskli temas sayılır, çünkü kedi patisini yalamış olabilir. Kuluçka süresi çok değişken olduğu için aradan geçen süreye bakılmaksızın temas değerlendirilir ve gerekiyorsa aşılamaya olabildiğince erken başlanır. Aşının gerekip gerekmediğini üç şey belirler: yaranın türü (deriyi delen ısırık ya da kanayan tırmık mı, yüzeysel sıyrık mı), kedinin son bir yıl içinde kuduz aşısı olup olmadığı ve kedinin 10 gün gözlenip gözlenemeyeceği. Bu sınıflandırmayı başvurduğunuz sağlık kuruluşu yapar; kendi başınıza "aşı gerekmez" sonucuna varıp başvuruyu ertelemeyin.

Hayvan tarafında süreç: 10 günlük gözlem

Isıran ya da tırmalayan kedi belirliyse, hayvanın belirli bir süre gözlem altında tutulması ve bu süre boyunca sağlık durumunun izlenmesi istenir. Gözlem süresince hayvanda davranış değişikliği, salya artışı, yutma güçlüğü ya da felç gibi bulgular aranır. Kliniğimiz bu sürecin planlanmasında ve kayıtların düzenlenmesinde yardımcı olur. Kedinizin son bir yıl içinde kuduz aşısı olduğunu gösteren kayıt da bu değerlendirmede sorulan bilgilerden biridir; kuduz aşısının ne zaman yapıldığını ve kaydın nasıl tutulduğunu aşılama ve mikroçip sayfamızda anlattık. Köpek ısırıklarında izlenen süreci köpek ısırığı bildirimi ve müşahede yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kedi neden ısırır ya da tırmalar?

  • Ağrı: en sık ve en çok gözden kaçan nedendir; bir yerinde ağrı olan kedi dokunulmaya tahammül edemez
  • Korku ve köşeye sıkışma
  • Oyun sırasında elle oynatmaya bağlı öğrenilmiş davranış
  • Aşırı uyarılma: uzun süren sevme sonrası ani ısırık
  • Yönlendirilmiş saldırganlık: pencereden gördüğü başka kediye tepkiyi yanındakine yöneltmesi

Aniden saldırganlaşan bir kedide önce sağlık sorunu araştırılır. Ağrının gizli belirtilerini kediler ağrıyı nasıl saklar yazımızda topladık.

Tekrarını önlemek

  • Elle oyun oynatmayın; oltalı ya da uzun saplı oyuncak kullanın
  • Sevme sırasında kuyruk hareketi, kulak geriye yatması gibi "yeter" işaretlerini öğrenin
  • Tırnakları düzenli kontrol edin
  • Çocuklara kediyi köşeye sıkıştırmamayı öğretin
  • Ev içi stresi azaltın; kaynakları (kum, mama, su, yükseklik) çoğaltın

Sık Sorulan Sorular

Kedinin aşı durumuna ve gözlenip gözlenemeyeceğine bağlıdır. Sağlık Bakanlığı rehberine göre deriyi delen bir ısırıkta, kedi son bir yıl içinde kuduz aşısı olmuşsa genellikle aşı yapılmaz ve kedi 10 gün izlenir. Kedi aşısızsa ya da aşı durumu bilinmiyorsa aşıya hemen başlanır; kedi 10 günün sonunda sağlıklıysa aşılama durdurulur. Kedi bulunamıyor ya da gözlenemiyorsa aşıyla birlikte kuduz serumu da uygulanır. Bu yüzden yarayı yıkadıktan sonra aynı gün bir sağlık kuruluşuna gidin.

Tırmığın derinliğine ve kedinin izlenebilmesine bağlıdır. Rehbere göre kanamasız, yüzeysel bir tırmıkta kedi 10 gün gözlenebiliyorsa aşı yapılmaz; yara bakımı ve tetanoz değerlendirmesi yapılır. Kediyi kışkırttığınız bir anda oluşan kanamasız küçük tırmıkta, kedi gözlenemese de aşı önerilmez. Deriyi delen, kanayan tırmıklar ise ısırık gibi değerlendirilir. Her durumda yarayı en az 15 dakika sabun ve bol suyla yıkayın ve aynı gün bir sağlık kuruluşuna gösterin.

Yıkamanın yerini tutmaz. Yarayı hemen en az 15 dakika bol akan su ve sabunla yıkayın; Sağlık Bakanlığı rehberine göre hiçbir antiseptik bu yıkamanın yerine geçmez. Yıkamadan sonra varsa alkol ya da tentürdiyot gibi iyotlu bir antiseptik kullanılabilir. Kolonya, tuz, kül ya da diş macunu gibi ev usulü şeyler sürmeyin.

İnce ve keskin dişler bakteriyi derine taşır, yüzeydeki yara ise hızla kapanır. Bu ikisi enfeksiyon için uygun ortam oluşturur. Rehber, kedilerin açtığı derin delinme yaralarında koruyucu antibiyotik verilmesini öngörür; bunu sizi muayene eden hekim planlar.

Kedinizi 10 gün boyunca evde, dışarı çıkmasına izin vermeden gözleyin. Davranış değişikliği, salya artışı, yutma güçlüğü ya da felç fark ederseniz hemen bildirin. Kuduz aşı kaydını hazır tutun: kedinin son bir yıl içinde kuduz aşısı olması, ısırılan kişiye yapılacak işlemi doğrudan etkiler. Gözlemin planlanmasında ve kayıtlarda size yardımcı oluyoruz.

Kaynaklar

  1. Kuduz Profilaksi Rehberi (2019) — T.C. Sağlık Bakanlığı
  2. Kuduz — Sıkça Sorulan Sorular — T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
  3. Rabies — Fact sheet — World Health Organization (WHO)

Bu yazı, uzman veteriner hekimimiz Öykü Yalçın tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dostunuza özel durumlar için lütfen kliniğimize danışın.

Gece, hafta sonu ya da bayramda veteriner gerekirse: kliniğimiz Çankaya Öveçler'de 7/24 açıktır. Başvuru ve yol bilgisi için Ankara'da 7/24 açık veteriner ve Öveçler veteriner kliniği sayfalarına, beklemeye gelmeyen belirtiler için acil veteriner sayfasına bakabilirsiniz.

Sorunuz mu var? Bize ulaşın

Randevu için arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Klinik Çankaya Öveçler'de, 7/24 açık.