Kedi ısırığı çoğu zaman küçük bir delik gibi görünür; oysa kedi dişleri ince ve keskin olduğu için bakteriyi derin dokuya taşır ve yüzeydeki yara hızla kapanır. Bu ikisi bir araya geldiğinde enfeksiyon riski, göründüğünden yüksek olur. Bu yazıda ilk yapılması gerekenleri, kuduz açısından değerlendirmeyi ve hayvan tarafındaki süreci anlatıyoruz.
İlk 10 dakika
- Yarayı bol akan su ve sabunla en az birkaç dakika yıkayın
- Kanamayı temiz bir bezle, bastırarak durdurun
- Yaraya tuz, kül, diş macunu, kolonya gibi maddeler sürmeyin
- Yarayı sıkmaya ya da içini kurcalamaya çalışmayın
- Yarayı sıkı sarmayın; hava almasını engellemek enfeksiyonu kolaylaştırır
- Bir sağlık kuruluşuna başvurun
El, bilek, yüz ve eklem üzerindeki ısırıklar ile bağışıklığı baskılanmış kişilerde tüm ısırıklar öncelikli olarak hekime gösterilmelidir.
Kuduz açısından değerlendirme
Türkiye'de kuduz, insan sağlığını ilgilendiren resmî bir bildirim konusudur. Isırık ya da tırmalama sonrası kişinin aşı ve bağışıklama ihtiyacına karar verecek olan hekimdir; bu karar hayvanın aşı durumuna, olayın koşullarına ve bölgeye göre değişir. Kendi başınıza "aşı gerekmez" sonucuna varmayın. Tırmalama da kuduz açısından değerlendirilmesi gereken bir temas biçimidir, çünkü kedi patisini yalamış olabilir.
Hayvan tarafında süreç: 10 günlük gözlem
Isıran ya da tırmalayan kedi belirliyse, hayvanın belirli bir süre gözlem altında tutulması ve bu süre boyunca sağlık durumunun izlenmesi istenir. Gözlem süresince hayvanda davranış değişikliği, salya artışı, yutma güçlüğü ya da felç gibi bulgular aranır. Kliniğimiz bu sürecin planlanmasında ve kayıtların düzenlenmesinde yardımcı olur. Köpek ısırıklarında izlenen süreci köpek ısırığı bildirimi ve müşahede yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kedi neden ısırır ya da tırmalar?
- Ağrı: en sık ve en çok gözden kaçan nedendir; bir yerinde ağrı olan kedi dokunulmaya tahammül edemez
- Korku ve köşeye sıkışma
- Oyun sırasında elle oynatmaya bağlı öğrenilmiş davranış
- Aşırı uyarılma: uzun süren sevme sonrası ani ısırık
- Yönlendirilmiş saldırganlık: pencereden gördüğü başka kediye tepkiyi yanındakine yöneltmesi
Aniden saldırganlaşan bir kedide önce sağlık sorunu araştırılır. Ağrının gizli belirtilerini kediler ağrıyı nasıl saklar yazımızda topladık.
Tekrarını önlemek
- Elle oyun oynatmayın; oltalı ya da uzun saplı oyuncak kullanın
- Sevme sırasında kuyruk hareketi, kulak geriye yatması gibi "yeter" işaretlerini öğrenin
- Tırnakları düzenli kontrol edin
- Çocuklara kediyi köşeye sıkıştırmamayı öğretin
- Ev içi stresi azaltın; kaynakları (kum, mama, su, yükseklik) çoğaltın
Sık Sorulan Sorular
Kararı hekim verir. Hayvanın aşı durumu, olayın koşulları ve bölge değerlendirilerek belirlenir; kendi başınıza karar vermeyin.
Tırmalama da değerlendirilmesi gereken bir temastır. Yarayı yıkayıp sağlık kuruluşuna başvurun.
İnce ve keskin dişler bakteriyi derine taşır, yüzeydeki yara ise hızla kapanır. Bu ikisi enfeksiyon için uygun ortam oluşturur.
Gözlem sürecinin planlanması ve aşı kayıtlarının güncellenmesi gerekir; bu konuda size yardımcı oluyoruz.
Kaynaklar
- Kuduz — Sıkça Sorulan Sorular — T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
Bu yazı, uzman veteriner hekimimiz Öykü Yalçın tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dostunuza özel durumlar için lütfen kliniğimize danışın.