Kedilerde gebelik ortalama 63-65 gün, yani yaklaşık dokuz hafta sürer. İlk üç hafta genellikle hiçbir belirti vermez; pek çok sahip kedisinin gebe olduğunu ancak karın belirginleştiğinde fark eder. Bu yazıda gebeliğin nasıl doğrulandığını, evde nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve doğum sırasında hangi durumların beklemeye gelmediğini anlatıyoruz.
Gebelik belirtileri ne zaman başlar?
- Meme uçlarının pembeleşmesi ve belirginleşmesi: genellikle üçüncü hafta civarında fark edilir
- İştahta artış; bazı kedilerde ilk haftalarda geçici iştahsızlık ve nadiren kusma görülebilir
- Karnın dördüncü haftadan sonra belirginleşmesi
- Daha sakin, daha çok uyuyan bir davranış; bazı kedilerde tam tersine artan miyavlama
- Son haftada yuva arama davranışı: dolap, çekmece, karanlık köşe
Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kesin değildir. Karında şişlik yapan başka durumlar da vardır ve gebelik sandığımız bir tablo bazen rahim iltihabı gibi acil bir hastalık çıkabilir.
Gebelik nasıl doğrulanır?
Muayenede karın elle değerlendirilir. Kesin doğrulama için ultrason kullanılır; genellikle üçüncü haftadan itibaren yavru kalp atımları görülebilir. Yavru sayısını tahmin etmek için gebeliğin son döneminde röntgen tercih edilir, çünkü yavruların iskeleti bu dönemde görüntülenebilir hâle gelir. Yavru sayısını bilmek doğumda işe yarar: kaç yavru bekleneceğini bilmek, doğumun tamamlanıp tamamlanmadığını anlamayı kolaylaştırır.
Gebelikte bakım
- Beslenme: son üçte birlik dönemde enerji ihtiyacı belirgin artar. Yavru maması gibi daha yoğun bir mamaya geçiş genellikle uygundur; planı muayenede birlikte belirleyelim.
- İlaçlar: gebe kedide hiçbir parazit ilacını, antibiyotiği ya da takviyeyi kendi başınıza vermeyin. Bazı etkin maddeler gebelikte güvenli değildir.
- Aşı: gebelik sırasında aşı planı hekim kararıyla düzenlenir.
- Banyo: gerekmedikçe önerilmez; gerekiyorsa kedinin strese girmeyeceği, üşümeyeceği şekilde yapılmalıdır.
- Ortam: doğumdan bir-iki hafta önce sessiz bir köşeye, kenarları alçak, temiz bezli bir kutu hazırlayın.
- Diğer kediler: doğuma yakın dönemde ev içi trafiği azaltmak yuva güvenliği açısından yardımcı olur.
Gebe kedilerde toksoplazma nedeniyle kediden uzaklaşmak gerekmez. Konuyu hamilelik ve kedi yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Doğum nasıl ilerler?
Doğum genellikle huzursuzluk, sık soluma ve yuvaya girip çıkma ile başlar. Kasılmalar başladıktan sonra ilk yavrunun gelmesi çoğu kedide kısa sürer. Yavrular arasında yarım saatten birkaç saate kadar aralık olabilir; anne bu arada yavruları yalar ve emzirmeye başlar. Her yavrudan sonra eşin (plasenta) atılması beklenir.
Hangi durumlar acildir?
- Güçlü kasılmalar başladığı hâlde bir saati aşkın süredir yavru gelmemesi
- Doğum kanalında görünen ama çıkamayan bir yavru
- Yoğun kanama ya da kötü kokulu, yeşil-siyah akıntının yavru gelmeden başlaması
- Annenin aşırı halsizleşmesi, titremesi ya da tepkisizleşmesi
- Gebeliğin 67-70 günü geçmesine rağmen doğumun başlamaması
- Doğum bittikten sonra annenin yemeyi reddetmesi, ateşlenmesi ya da memelerde sertleşme ve ağrı
Bu durumlarda beklemeyin; kliniğimiz 7/24 açıktır ve yola çıkmadan önce aramanız hazırlık yapmamızı sağlar.
Doğum sonrası ilk iki hafta
Yavrular ilk günlerde neredeyse yalnızca uyur ve emer. Düzenli kilo alımı en iyi sağlık göstergesidir: mutfak tartısıyla günlük takip, sorunları erken yakalamanın en kolay yoludur. Kilo almayan, sürekli ağlayan ya da grubun dışında soğumuş bir yavru acil değerlendirme gerektirir. Annenin de bu dönemde iştahı ve meme sağlığı izlenmelidir.
Bir sonraki gebeliği önlemek
Kediler doğumdan kısa süre sonra yeniden çiftleşebilir. Emzirme dönemi bitmeden yeni bir gebelik ihtimali gerçektir. Kısırlaştırma zamanlamasını, annenin toparlanma durumuna göre birlikte planlayabiliriz; ayrıntılar için kısırlaştırma rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ortalama 63-65 gündür. 67-70 günü geçen gebeliklerde muayene önerilir.
İlk haftalarda hafif bulantı ve ara sıra kusma görülebilir. Sık, şiddetli ya da halsizlikle birlikte olan kusma normal değildir ve muayene gerektirir.
Gerekmedikçe önerilmez. Zorunluysa kısa, ılık ve strese sokmayacak bir yıkama tercih edilir.
Kendi başınıza vermeyin. Bazı ürünler gebelikte uygun değildir; hangi ürünün kullanılabileceğine hekim karar verir.
Kasılmalar başladığı hâlde bir saati aşkın süredir yavru gelmiyorsa ya da gebelik 70 günü geçtiyse bu acildir; hemen arayın.
Bu yazı, uzman veteriner hekimimiz Öykü Yalçın tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dostunuza özel durumlar için lütfen kliniğimize danışın.