Köpeklerin anüsünün iki yanında, saat dört ve sekiz hizasında küçük birer kese bulunur. Bu keseler kendine özgü kokulu bir salgı üretir ve normalde her dışkılamada bu salgı kendiliğinden boşalır. Boşalma düzeni bozulduğunda kese dolar, gerilir ve rahatsızlık verir. Köpeğin poposunu yere sürterek yaptığı şey aslında bu basıncı azaltma çabasıdır.
Belirtiler
- Poposunu halıda ya da çimde sürtme
- Kuyruk dibini ısrarla yalama ve kemirme
- Oturmakta zorlanma, ani yerinden kalkma
- Kuyruk dibinden gelen ağır ve balıksı koku
- Anüs çevresinde şişlik, kızarıklık ya da akıntı
- Kuyruğa dokunulmasına tepki verme
Poposunu sürten her köpekte anal kese sorunu vardır demek doğru olmaz. İç parazitler, besin alerjisine bağlı kaşıntı ve kuyruk dibi cilt enfeksiyonları da benzer davranışa yol açar. Bu yüzden muayenede önce ayrımı yaparız.
Neden dolar?
En sık nedenlerden biri dışkının kıvamıdır. Yumuşak ya da şekilsiz dışkı, keselere yeterli baskıyı uygulayamaz ve boşalma gerçekleşmez. Bu yüzden kronik yumuşak dışkısı olan köpeklerde sorun tekrarlar.
- Kronik yumuşak dışkı ya da tekrarlayan ishal
- Fazla kilo: çevre dokular basıncı azaltır
- Besin alerjisi ve buna bağlı bağırsak iltihabı
- Lifli gıda alımının yetersizliği
- Kesenin kanalının anatomik olarak dar olması
Sorun tekrarlıyorsa çözüm sık boşaltma değil, altındaki nedeni bulmaktır. Sürekli boşaltılan keseler zamanla daha kolay dolar hâle gelebilir.
Gerekmediği hâlde boşaltmak zararlı mı?
Evet, olabilir. Sağlıklı bir köpekte keseler kendiliğinden boşalır ve dışarıdan müdahale gerekmez. Rutin olarak, hiçbir belirti yokken yapılan boşaltmalar kanalda tahrişe yol açabilir.
Bu yüzden kuaförde rutin uygulanan boşaltmayı önermiyoruz. Belirti varsa yaparız; yoksa keseye dokunmamak en doğrusudur.
Apse: geciktirilmemesi gereken aşama
Dolu kese iltihaplanırsa apse gelişebilir. Bu aşamada anüsün yanında kırmızı, şiş ve çok ağrılı bir kabarıklık görülür. Apse cilde açılırsa kanlı ve iltihaplı bir akıntı ortaya çıkar.
Bu tablo evde yönetilemez. Ağrı belirgindir ve antibiyotik ile birlikte kesenin uygun biçimde temizlenmesi gerekir. Erken gelinen olgular hızla rahatlar; geciken olgularda doku hasarı büyür.
Tekrarı önlemek
- Dışkı kıvamını düzeltin: lif içeriği yeterli, sabit bir mama düzeni kurun
- İdeal kiloyu koruyun
- Tekrarlayan olgularda besin alerjisi araştırmasını konuşalım
- Düzenli iç parazit programını aksatmayın
- Kuyruk dibinde koku ya da yalama başlarsa beklemeden getirin
Yılda birkaç kez tekrarlayan ve nedeni düzeltilemeyen olgularda, kesenin cerrahi olarak çıkarılması gündeme gelebilir. Bu son basamaktır ve ancak diğer seçenekler tükendiğinde konuşulur.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. İç parazit, besin alerjisi ve kuyruk dibi cilt enfeksiyonları da aynı davranışa yol açar. Ayrımı muayenede yaparız.
Önermiyoruz. Yanlış teknik kanalda tahrişe ve ağrıya yol açabilir; ayrıca altta iltihap varsa durumu ağırlaştırabilir.
Olur ancak köpeklere göre çok daha seyrektir. Kedilerde kuyruk dibi yalama daha sık olarak cilt ve davranış kaynaklıdır.
Belirti yoksa gerekmez. Rutin boşaltma sağlıklı köpeklerde yarar sağlamaz ve tahrişe yol açabilir.
Sorun yumuşak dışkıdan kaynaklanıyorsa evet, kıvamı düzelten bir mama düzeni belirgin fark yaratır. Değişikliği birlikte planlayalım.
Bu yazı, uzman veteriner hekimimiz Öykü Yalçın tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dostunuza özel durumlar için lütfen kliniğimize danışın.