Kulak enfeksiyonu, köpeklerde en sık karşılaştığımız yakınmalardan biridir ve çoğu zaman kolayca tedavi edilir. Asıl sorun tekrarlamasıdır. Her birkaç ayda bir aynı kulağın yeniden iltihaplanması, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; enfeksiyona zemin hazırlayan asıl nedenin hâlâ orada durduğu anlamına gelir.
Köpek kulağı neden bu kadar sorun çıkarır?
Köpeklerde dış kulak yolu düz değil, önce aşağı sonra içe doğru dönen L biçiminde bir kanaldır. Bu yapı kulak zarını korur ama havalanmayı zorlaştırır. Nemli ve sıcak bir ortam, bakteri ve mayaların çoğalması için idealdir.
Sarkık kulaklı ırklarda kanalın üstü kapalı kaldığı için sorun daha sıktır. Kulak kanalında yoğun kıl bulunan ırklarda da havalanma azalır. Yüzen köpeklerde ise su, kendiliğinden bir risk faktörüdür.
Belirtiler
- Kulağı kaşıma, başı sürekli tek yöne eğme ya da silkeleme
- Kulaktan gelen ağır ve tatlımsı koku
- Kahverengi, sarı ya da koyu akıntı
- Kulak kepçesinin içinde kızarıklık ve şişlik
- Kulağa dokunulduğunda ağrı, elinizi çekme
- İleri olgularda denge bozukluğu ve işitme azalması
Kulak kepçesinde yumuşak, balon gibi bir şişlik oluşmuşsa bu genellikle şiddetli silkelemeye bağlı kanamadır ve ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Asıl soru: neden tekrarlıyor?
Sağlıklı bir kulak kanalı kendini temizler. Tekrarlayan enfeksiyonun arkasında neredeyse her zaman bu savunmayı bozan bir neden vardır ve en sık karşılaştığımız neden alerjidir.
- Atopik dermatit ya da besin alerjisi: en sık zemin nedendir, kulak bazen tek belirti olur
- Kulak uyuzu: özellikle yavrularda ve barınak geçmişi olanlarda
- Kulak kanalında yabancı cisim: kuru ot başağı sık rastlanır
- Hormonal hastalıklar: hipotiroidi kulak enfeksiyonuna zemin hazırlayabilir
- Kulak kanalında polip ya da kitle
- Aşırı ve yanlış temizlik: kanalı tahriş ederek sorunu başlatabilir
Yılda ikiden fazla kulak enfeksiyonu geçiren bir köpekte, sorunu kulakla sınırlı görmemek gerekir. Bu köpeklerde alerji araştırması genellikle yanıtı verir.
Neden kulağa bakmadan damla vermiyoruz?
Kulak damlaları farklı içeriklere sahiptir; bazıları mayaya, bazıları bakteriye yöneliktir. Hangisinin gerektiğini anlamanın yolu, akıntıdan alınan örneği mikroskopta incelemektir. Bu basit inceleme tedaviyi doğrudan değiştirir.
İkinci ve daha kritik neden kulak zarıdır. Zar delinmişse bazı damlalar iç kulağa geçerek kalıcı hasar verebilir. Bu yüzden kulak kanalının otoskopla görülmesi, damla yazmadan önceki zorunlu adımdır.
Evde doğru kulak temizliği
Temizlik gereklidir ama fazlası zararlıdır. Sağlıklı kulaklı bir köpekte sık temizlik gerekmez; sorunu olan ya da yüzen köpeklerde düzenli bakım önerilir.
- Yalnızca kulak için üretilmiş temizleyici kullanın
- Pamuklu çubuk kullanmayın: kiri kanalın derinine iter
- Temizleyiciyi kanala akıtın, kulak dibine masaj yapın, köpeğin silkelemesine izin verin
- Dışarı çıkan kısmı pamukla silin, kanala girmeyin
- Sirke, karbonat, alkol ya da oksijenli su kullanmayın
Tedavi sırasında en sık yapılan hata, kulak iyi görününce damlayı erken kesmektir. Bu, en dirençli tekrarların başlıca sebebidir; süreyi tamamlamak önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Süreyi enfeksiyonun türü ve şiddeti belirler. Kulak iyi göründüğü için erken kesmek en sık tekrar nedenidir; verilen süreyi tamamlayın ve kontrol muayenesine gelin.
Belirgin ve ağır bir koku neredeyse her zaman anlamlıdır. Sağlıklı bir kulak kokmaz; koku varsa muayene gerekir.
Sorunu olmayan bir köpekte sık temizlik gerekmez. Sarkık kulaklı, yüzen ya da tekrarlayan enfeksiyonu olan köpeklerde uygun sıklığı birlikte belirleriz.
Tekrarlayan olgularda evet, yararlı olur. Ancak ilk adım genellikle besin denemesi ve parazit kontrolüdür; testler bu adımlardan sonra anlam kazanır.
Bakteri ve maya kaynaklı olanlar bulaşmaz. Kulak uyuzu ise bulaşıcıdır; evde başka hayvan varsa hepsinin birlikte tedavi edilmesi gerekir.
Bu yazı, uzman veteriner hekimimiz Öykü Yalçın tarafından hazırlanmıştır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; dostunuza özel durumlar için lütfen kliniğimize danışın.